การจัดหมวดหมู่สิ่งมีชีวิตตามระบบเก่า

ในยุคของปู่ย่า  ตายาย  การจัดหมวดหมู่ของสิ่งมีชีวิตมีเพียง 2 ระบบเท่านั้นคือ จำแนกออกเป็นพืช  และสัตว์  เนื่องจากนักอนุกรมวิธานสมัยนั้น  คือ ลินเนียส (Linnaeus)  มองเห็นสิ่งมีชีวิตในลักษณะภาพใหญ่ ๆ และจัดหมวดหมู่ของสิ่งมีชีวิตทั้งหลายออกเป็นอาณาจักรพืชและอาณาจักรสัตว์  ถึงแม้ว่าในสมัยนั้นความรู้เกี่ยวกับโลกของจุลินทรีย์ได้มีการค้นพบและเกิดขึ้นแล้วก็ตาม  ระบบการจัดแบบ 2 อาณาจักรก็ยังคงใช้กันอยู่  นักอนุกรมวิธานในสมัยนั้นได้จัดพวกแบคทีเรียไว้ในอาณาจักรพืช  โดยใช้คุณลักษณะของการมีผนังเซลล์ของแบคทีเรียเป็นเกณฑ์    สิ่งมีชีวิตหลายเซลล์พวกยูคาริโอตที่มีคลอโรพลาสต์ก็ถูกจัดไว้ในอาณาจักรพืชด้วยเช่นกัน  เช่นเดียวกันกับฟังไจ  สาเหตุที่จัดฟังไจไว้ในอาณาจักรพืชเนื่องจากฟังไจส่วนมากมีส่วนที่เหมือนกับพืชตรงที่ว่าไม่สามารถเคลื่อนที่ได้  ส่วนสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียวพวกโพรโทซัวที่มีคุณลักษณะบางประการที่คล้ายกับสัตว์  เช่น  สามารถเคลื่อนที่ได้และย่อยอาหารได้  ก็ถูกเรียกว่าเป็นสัตว์   ส่วนสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กจำพวกยูกลีนาที่สามารถสังเคราะห์ด้วยแสงได้  นักพฤกษศาสตร์ได้จัดให้อยู่ในอาณาจักรพืช  และนอกจากนี้นักสัตววิทยาได้จัดกลุ่มพวกยูกลีนาไว้ในอาณาจักรสัตว์ด้วยเช่นกัน  เนื่องจากว่ามีคุณลักษณะที่สามารถเคลื่อนที่ได้   ดังนั้นจะเห็นได้ว่าในการจัดหมวดหมู่ของสิ่งมีชีวิตในระบบแรกเริ่มนั้น  สิ่งมีชีวิตชนิดเดียวกันถูกจัดให้อยู่ทั้ง 2 อาณาจักร โดยที่ยังไม่มีการจำแนกไว้อย่างชัดเจน จึงทำให้เกิดความซ้ำซ้อนขึ้น เป็นต้น

ระบบการจัดหมวดหมู่สิ่งมีชีวิตทั้ง 2 อาณาจักรใช้กันมานานหลายศตวรรษ  หลังจากนั้นก็มีนักวิทยาศาสตร์หลายท่านที่ได้พยายามคิดค้นแนวทางการจัดหมวดหมู่สิ่งมีชีวิตเพื่อให้มีความเหมาะสมและครอบคลุมสิ่งมีชีวิตต่าง ๆให้มากที่สุดมาโดยตลอด ซึ่งสามารถสรุปได้ดังตารางที่ 1

ตารางที่ 1 แสดงประวัติการจัดจำแนกสิ่งมีชีวิตออกเป็นหมวดหมู่
 ชื่อผู้จัด  Linnaeus  Haeckel  Chatton  Whittaker  Woese, Fox  Woese et al.
 ปี ค.ศ.  1735  1866  1938  1969  1977  1990
 ระบบในการจัด  2 อาณาจักร(Kingdom)  3 อาณาจักร(Kingdom) 2 จักรวรรดิ(Empires) 5 อาณาจักร(Kingdom) 3 ยูอาร์คิงดอม(Urkingdom) 3 โอเมน(Domain)
 หน่วยหลักในการจัดจำแนกของแบคทีเรีย  ไม่รวม  ได้จำแนกอยู่ภายในอาณาจักรโพรทิสตา   โพรคาริโอต   มอเนอรา  ยูแบคทีเรีย  แบคทีเรีย
  หน่วยหลักในหารจัดจำแนกของอาร์เคีย  อาร์เคียแบคทีเรีย  อาร์เคีย
 หน่วยหลักในหารจัดจำแนกของอาร์เคีย  พืช  พืช    ยูคาริโอต  พืช     ยูคาริโอต     ยูคาเรีย
 หน่วยหลักในการจัดจำแนกของยูคาริโอต  สัตว์  โพรทิสตา  โพรทิสตา
 สัตว์  ฟังไจ
 สัตว์

เมื่อดูตามประวัติการจัดจำแนกหมวดหมู่ของสิ่งมีชีวิตนี้ จะเห็นได้ว่านักวิทยาศาสตร์พยายามใช้หลักฐานต่าง ๆ ประกอบการจัดจำแนกมาโดยตลอด บางระบบเราอาจจะไม่คุ้นเคยหรือทราบมาก่อนก็เป็นได้ ระบบที่คนส่วนมากคุ้นเคยกันและใช้กันอย่างแพร่หลายจนถึงปัจจุบันนี้ก็คือ การจัดจำแนกสิ่งมีชีวิตตามระบบของ Whittaker (ค.ศ. 1969) ซึ่งได้จำแนกสิ่งมีชีวิตออกเป็น 5 อาณาจักรได้แก่ อาณาจักรสัตว์ อาณาจักรพืช อาณาจักรฟังไจ อาณาจักรโพรทิสตา และอาณาจักรมอเนอรา โดยสิ่งมีชีวิตทั้ง 5 อาณาจักรนี้จัดจำแนกมาจากแนวความคิดที่ว่าสิ่งมีชีวิตพวกยูคาริโอต (เซลล์มีนิวเคลียส) มีวิวัฒนาการมาจากสิ่งมีชีวิตพวกโพรคาริโอต (เซลล์ไม่มีนิวเคลียส) ดังภาพที่ 1 นอกจากนั้นยังแยกพวกโพรคาริโอตออกจากยูคาริโอต มาจัดไว้เป็นอาณาจักรใหม่คือ อาณาจักรมอเนอรา ดังภาพที่ 2 แบบแผนเก่า : ยูคาริโอตวิวัฒนาการมาจากโพรคาริโอต

ภาพที่ 1 แผนภาพแสดงแนวความคิดในการจัดจำแนกตามวิวัฒนาการ

ภาพที่ 2 ระบบการจัดหมวดหมู่สิ่งมีชีวิตของ Whittaker

         อย่างไรก็ตามนักวิทยาศาสตร์ในยุคปัจจุบันพบว่า  อาณาจักรโพรทิสตาในระบบการจัดของ Whitaker ก็ยังไม่ชัดเจน   เนื่องจากโพรทิสต์ประกอบด้วยยูคาริโอตทั้งหมด  ซึ่งไม่ครอบคลุมคำจำกัดความของพืช  ฟังไจ  และสัตว์  เพราะว่าโพรทิสต์ส่วนมากเป็นสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว  แต่ก็ยังมีบางส่วนที่ขยายไปจนครอบคลุมพวกสิ่งมีชีวิตหลายเซลล์ด้วย เช่น สาหร่ายทะเล  เป็นต้น  ดังนั้นนักวิทยาศาสตร์จึงได้นำรูปแบบการจัดระบบใหม่เป็น 3 โดเมนเข้ามาใช้  ได้แก่  โดเมนแบคทีเรีย  อาร์เคีย  และยูคาเรีย  ซึ่งทั้ง 3 โดเมนนี้ต่างก็มีจุดกำเนิดร่วมกัน  ดังภาพที่ 3
แบบแผนใหม่ : โดเมนทั้งสามกับจุดกำเนิดเดียวกัน

ภาพที่ 3 แนวความคิดในการจัดหมวดหมู่สิ่งมีชีวิตออกเป็นโดเมน

โดเมนนี้จัดอยู่ในระดับ superkingdom ซึ่งเป็นระดับที่สูงกว่าระดับอาณาจักร การจัดหมวดหมู่สิ่งมีชีวิตตามระบบนี้จะใช้ข้อมูลทางด้านชีวโมเลกุลมาเป็นองค์ประกอบด้วย  ซึ่งจะเห็นได้ว่ามีการจำแนกสิ่งมีชีวิตกลุ่มแบคทีเรียและอาร์เคียออกจากกัน  เนื่องจากแบคทีเรียแตกต่างจากอาร์เคียในโครงสร้างหลักหลายอย่างทั้งด้านชีวโมเลกุลและสรีรวิทยา  ซึ่งจะได้กล่าวต่อไป  และมีข้อสังเกตว่าการจัดแบบโดเมนนี้ทำให้อาณาจักรมอเนอราสูญหายไปเนื่องจากว่าได้กลายเป็นสมาชิกในโดเมนอื่น ๆ แล้ว  เป็นต้น
อันที่จริงแล้วระบบการจัดหมวดหมู่สิ่งมีชีวิตมนุษย์เป็นผู้สร้างขึ้นมา  เพื่อที่จะพยายามจัดความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตให้เป็นหมวดหมู่ตามความสัมพันธ์ของสายวิวัฒนาการ (phylogenetic)  การจัดหมวดหมู่สิ่งมีชีวิตนี้ขอให้เข้าใจด้วยว่าเป็นเพียงสมมติฐานของนักวิทยาศาสตร์  ที่กำหนดรูปแบบออกมาเพื่อให้สอดคล้องและเหมาะสมที่สุดกับข้อมูลของสิ่งมีชีวิตที่มีอยู่   ซึ่งยังคงมีการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นได้เรื่อย ๆ  เมื่อสมมติฐานใดสมมติฐานหนึ่งมีการทดสอบและผ่านการยอมรับจากนักวิทยาศาสตร์แล้ว ซึ่งนับว่าเป็นสิ่งที่ดีที่ทำให้เกิดวิวัฒนาการทางชีววิทยาในแง่ของศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับธรรมชาติ

เอกสารอ้างอิง

หน้าแรก


Campbell, N.A. and J. B. Reece. 2005. biology 7th edition. San francisco : Pearson Education.
Baumgartner, L.K. and N. R. Pace. 2007. Current Taxonomy in Classroom instruction : How to teach the new understranding og higher-level taxonomy. The Science Teacher 74(7: 46-51.

Leave a Reply

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น